توحيد و معرفت از منظر مولا علي
· سرآغاز دين شناخت خداست و كمال شناخت باور داشتن او ، و درست باور داشتن او اعتراف به يگانه بودن او و اعتراف به يگانگي او ، خالص نمودن اطاعت اوست و كمال اخلاص او ، نفي تمام صفتها از اوست
· و گواهي ميدهم كه خدايي نيست جز خداي يكتا و يگانه ، كه بي شريك و بي همتاست ، آغاز و اول است و قبل او چيزي نيست ، و آخر است و نهايتي براي او نيست ، نه پندارها براي او صفتي ميدانند و نه عقلها اثبات چگونگي او را مي توانند.
· برتر و بزرگ است خدايي كه انديشه هاي ژرف نگر ، حدس زيركي ها به حقيقت شناخت او نرسد ، ابتدا و آغاز است كه آخر و نهايتش نيست تا به آخر برسد و آخري ندارد تا سپري شود
· سپاس خدايي را كه بوده و هست پيش از آنكه كرسي يا عرش يا آسمان يا زمين يا پري يا انسان پديد آمده است . نه خيال درك او را تواند و نه فهم اندازه او بداند . نه پرسش كننده اي او را از كار متوقف كند و نه عطا خواهنده اي در خزانه اش كاستي پديد آورد . بدون ديده بيناست و نميتوان گفت كه كجاست . با همتایي وصف نگردد و با تمرين نمي آفريند . حواس نتواند او را درك كند و را با مردم نتوان سنجيد.
· اوست خدايي كه يگانه است نه به شمارش ، و جاودان و به خود پايدار است ، برپاست نه با نگهدارنده اي ، ذهنها او را ميشناسند و به درك او نرسند ، هر جا به وجود او شهادت دهد بدون آنكه در آن باشد.
· بي همتايش ندانسته كسي كه براي او چگونگي و كيفيت بپندارد ، و به حقيقت او نرسيده است كسي كه براي او همانند و همتايي بپندارد، و به او نپرداخته كسي كه او را به چيزي مانند كند ، و قصد او نكرده كسي كه به او اشاره كند يا به خيالش آورده باشد.
· بدان آي فرزندم ! اگر خدايت شريكي داشت پيامبرانش نزد تو مي آمدند و نشانه هاي سلطنت و قدرت او را مي ديدي و از رفتار و صفتهايش آگاه مي شدي ، ليكن او خدايي است يكتا چنان كه خود ، خويش را وصف كرده است.
· حقيقت توحيد آن است كه خدا را در وهم و خيال نياوري . اقرار به يگانگي خداوند ، زنده كننده جان است ، هر كه خدا را شناخت او را يكتا بداند ، و آنكه خدا را يكتا بداند او را به خلق تشبيه و همانند نكند.
· عرفت الله سبحانه بفسخ العزائم و حل العقود و نقض الهمم
من خداوند سبحان را از اين راه شناختم كه تصميم ها را بر هم ميريزد و پيمانها را ميگسلد و همت هاي سخت را در هم ميشكند.
جلوه هاي حكمت گزيده موضوعي كلمات امير المومنين علي عليه السلام
سيد اصغر ناظم زاده قمي
